Hartwormziekte

Toegegeven, zelfs als dierenarts in opleiding schrik je als je voor het eerst van ‘hartwormziekte’ hoort. We weten allemaal dat we honden en katten geregeld moeten ontwormen voor de wormen die zich ophouden in het maagdarmkanaal. Maar… wormen komen bij onze huisdieren niet alleen in de darmen voor, maar ook in andere delen van het lichaam, de lever, de blaas, de longen … en ook in het hart en de bloedvaten.

Hiernaast : autopsie van een hart besmet met hartworm (dank aan Pfizer).

De belangrijkste hartworm, Dirofilaria immitis, komt steeds meer voor in Europa, met name onder de grens Parijs – Milaan, gelukkig nog niet in België. Maar als we met onze honden op vakantie gaan naar het zuiden, is het wel een ziekte om mee rekening te houden. Riviergebieden, zoals de Po-vlakte en de Rhône-vallei zijn zwaar besmet. In de Verenigde Staten is hartworm algemeen een probleem en worden honden meestal jaarlijks getest.

 
Wereldwijd zijn honden het reservoir van de hartworm. Muggen (Anopheles) zijn de overbrengers. De piekmaanden van overdracht van de hartworm zijn juli en augustus; natuurlijk juist de vakantiemaanden !! 

Honden en katten kunnen in deze gebieden door muggen worden gestoken en besmet met de larven van deze hartworm. Deze larven groeien binnen enkele maanden uit tot volwassen wormen van wel 20 cm lang. Ze verblijven in het hart of in de longslagaders. Hier produceren ze nieuwe larven. Soms zijn er wel tientallen wormen in het hart aanwezig, die bovendien jarenlang (tot 7 jaar !!) in leven kunnen blijven en klachten kunnen veroorzaken. 

Welke symptomen zien we bij honden met hartworm ?

Enkele wormen veroorzaken meestal bijna geen symptomen. Wanneer er meerdere wormen uitgroeien tot volwassen wormen spelen de symptomen zich af t.h.v. de longen, het hart, de lever en de nieren. De symptomen t.h.v. de longen, het hart en de lever zijn vnl. te wijten aan de toegenomen bloeddruk :

  • hoesten,
  • zwakte, sloomheid,
  • inspanningsintolerantie,
  • moeilijk ademen (dyspnee),
  • niet meer willen eten (anorexie),
  • vergroting van de lever (hepatomegalie),
  • abnormale hart- en longgeluiden,
  • vocht in de buik (ascites).
  • ‘caval syndrome’ : acute zwakte en depressie, gepaard gaande met rode urine (hemoglobinurie).
Chronisch hoesten en inspanningsintolerantie zijn meestal de eerste symptomen.

De diagnose gebeurt m.b.v. een bloedonderzoek. Meestal duurt het een aantal maanden vooraleer antistoffen of antigenen aantoonbaar zijn in het bloed. 

Voor wat betreft de behandeling is het wel duidelijk dat de volwassen wormen gevaarlijk zijn om te behandelen. Wormen in maag en darmen kunnen probleemloos met ontwormingsmiddelen afgedood worden : de dode wormen verteren en komen met de ontlasting mee naar buiten. Maar... bij het doden van de volwassen HARTwormen kunnen de restanten in de bloedvaten een embolie veroorzaken. D.w.z. dat deze restanten vastlopen in de kleinere bloedvaten en hier de bloeddoorstroming stremmen, met een infarct tot gevolg. In de Verenigde Staten is er echter ondertussen een product op de markt waarmee tóch hond met volwassen wormen behandeld mogen worden. Het blijft echter een riskante behandeling, afhankelijk van de hoeveelheid volwassen wormen in het hart. 

Met dit in het achterhoofd moeten we concluderen :

Voorkómen is beter dan genezen !!

Het is dus belangrijk om de larven af te doden nog vóór ze kunnen uitgroeien tot de volwassen vorm. Ondertussen zijn er meerdere producten op de markt met werking tegen de larven van de hartworm (Milbemax®, Stronghold®). 

Hartworm komt ook bij de kat voor (Feline Dirofilariose) en kan een erge long-hartziekte geven. Gezien de kleinere gestalte van de kat t.o.v. de hond, zijn een klein aantal hartwormen reeds levensbedreigend voor de kat. 
Gelukkig gaan slechts weinig katten mee op reis naar het zuiden, waardoor dit niet meteen een probleem is voor katten in België. 

Meer informatie kan u vinden op deze website : www.heartwormsociety.org